Apple firmasının eski iPhone’ları yavaşlattığının ortaya çıkmasının ardından bir çok kişi tepkisini tutamadı. Bu gelişme, bence ürün satın alırken biraz daha uyanık olmamız gerektiğini gösteriyor. Önce kısaca ne olup bittiğini hatırlayalım. Apple’ın eski iPhone’ları yazılım güncellemesiyle yavaşlattığına dair şüpheler zaten vardı. Geekbench, birkaç gün önce yaptığı testlerle böyle bir yavaşlatmanın gerçekten sözkonusu olduğunu “doğruladı”. Testler, eski iPhone’ların belirli bir iOS güncellemesinden sonra daha yavaş çalıştığını gösteriyordu. Bu test sonuçlarının yayınlanmasının kısa süre sonrasında Apple, “eski iPhone’ları yavaşlatıyoruz” diyerek durumu itiraf etti ancak bunun için “haklı” bir açıklaması vardı. Firma, pilleri eskiyen iPhone’ların donanımının zarar görmemesi ve kısalan pil ömrünü biraz daha uzatmak için yavaşlatma yoluna gidiyordu. Yeni bir piliniz varsa firmaya göre böyle bir yavaşlatmaya maruz kalmıyordunuz. İşin ilginç yanı, Apple’ın bu itirafından önce “Apple telefonları yavaşlatmıyor” tespitiyle ortaya çıkan bazı siteler oldu. Bu sonuçlara Apple fanboyluğunun kamaştırdığı gözler mi, yoksa testte yapılan hatalar mı neden oldu, merak edenler araştırabilir. Apple yanlış mı yaptı? Evet. Bana sorarsanız bu tür şeyleri sadece Apple yapmıyor, ancak bu karanlık denebilecek uygulamasını haklı çıkarmıyor. Eski cihazlarımızda donanım ve yazılım alanında bizi yeni bir cihaz almaya yönlendirecek ne tür değişikliklerin yaşandığından genellikle haberimiz olmuyor. Örneğin birçok kez eski cihazların ihmal edildiğini ve yazılımların bu cihazlar için gereğince optimize edilmediğini düşünebiliriz. Hiç güncellenmeyen cihazlar da çoğu zaman “harcanan çabaya değmeyeceğinden” kaderine terk ediliyor. Kısacası biz kullanıcılar, şirketlerin çoğu zaman karlarını en önde tuttuklarını unutuyoruz. Şirketin kasasına milyar dolarları sokacak bir yönetici, bunun yarısını getirecek “aşırı dürüst” bir yönetici karşısında çoğu zaman “daha zeki, daha akıllı ve daha yetenekli” olarak değerlendirilecektir. Apple’a geri dönecek olursak, firmanın bu olayda birkaç şeyi atladığını görüyoruz. Dünyanın en parlak zekalarının bir kısmını çalıştıran, en azından görüntüsü böyle olan bir firmanın bunları yanlışlıkla atladığını düşünmek, herhalde bizim saflığımız olur. – Apple, yavaşlatma konusunda tercihi bize bırakabilirdi. – Apple’ın genellikle bizim yerimize karar verdiğini biliyoruz, bu yüzden ilk seçeneği gerçekçi bulmamış olabilirsiniz. Bu durumda küçük bir uyarı gösterebilirdi ve “piliniz eski, bu yüzden telefonunuzu yavaşlatıyoruz” diyebilirdi. – Uyarı gösterilseydi, eski iPhone sahipleri, yeni iPhone almayı düşünmek yerine pil değişimini düşüneceklerdi. Böylece bazılarının binlerce lira verdikleri cihaz bir anda çöpe gitmeyecek, binlerce lira daha harcamak zorunda kalmayacaklardı. Bu tür bir şeyle karşı karşıya kalmamız, markaya olan güvenimizin sarsılması demek. Bunun “aldatıldığımız” tek konu olup olmadığını da bilmiyoruz. Peki ne yapmalı? Her zaman olduğu gibi biraz daha uyanık olmamız gerekiyor – herhangi bir ürünü sadece gözümüzü kamaştırıyor, arkadaşlarımıza hava atmamızı sağlıyor diye bir servet karşılığında satın alıyorsak, bir gün gözlerimizin bu markaya karşı kararabileceğini, havamızın sönebileceğini aklımızda bulundurmalıyız. Hangi marka olduğu önemli değil – Güzel olsa da her şeyi gözü kapalı kabul etmek, bir sonraki 10 bin liralık telefonunuzun 2 sene sonra pili bittiğinde “teknoloji gereği, haklı nedenlerle kendini yok etmesi” anlamına gelebilir. Bu nedenle telefonlarınızı elden çıkarıp yenisini almak yerine bize getirin, telefonunuzun ömrünü uzatalım.